Structured data'nızı şu araçlarla test edin: - **Google Rich Results Test**: [search.google.com/test/rich-results](https://search.google.com/test/rich-results) - **Schema.org Validator**: [validator.schema.org](https://validator.schema.org) - **Structured Data Testing Tool** (arşivlenmiş ama hâlâ çalışıyor)

Web Siteniz Yapay Zeka Tarafından Okunuyor mu? Teknik

Q: Next.js'te JSON-LD Ekleme

```tsx // app/blog/[slug]/page.tsx export default function BlogPost({ post }) { const articleSchema = { "@context": "https://schema.org", "@type": "Article", "headline": post.title, "datePublished": post.publishedAt, "author": { "@type": "Person", "name": "İlker Kılıç" } } return ( <> {/* ... sayfa içeriği */} ) } ```

Geç 2024 verilerine göre GPTBot ve ClaudeBot'un birlikte ürettiği tarama isteği, Googlebot'un aynı dönemdeki istek hacminin %20'sine ulaştı. Bu oran 2026'da katlanarak büyüdü. Yapay zeka botları artık web'i sessizce tarıyor ve içeriklerinizi modellerine besliyor.

Peki siteniz bu botlara açık mı? Onları doğru yönlendiriyor musunuz? Ve en önemlisi: doğru şekilde konfigure edilmiş bir site, AI sistemlerinde alıntılanma şansını nasıl artırıyor?

Bu rehberde bunların hepsini adım adım ele alacağız.

İçindekiler

AI Botların Haritası: Kim, Ne Yapıyor?
robots.txt: İzin Vermeli mi, Engellemeli mi?
llms.txt Standardı: Uygulama Rehberi
Structured Data ile AI Alıntı Optimizasyonu
Türkçe İçerik ve AI Sistemleri
Teknik Kontrol Listesi
ilkkod'da Uyguladıklarımız

AI Botların Haritası

Aktif AI Crawler'lar (2026)

Bot Adı	Şirket	Amaç	User-Agent
GPTBot	OpenAI	ChatGPT model eğitimi + Search	`GPTBot`
ChatGPT-User	OpenAI	ChatGPT web arama (anlık)	`ChatGPT-User`
ClaudeBot	Anthropic	Claude model eğitimi	`ClaudeBot`
Claude-SearchBot	Anthropic	Claude web araması (anlık)	`Claude-SearchBot`
PerplexityBot	Perplexity AI	Perplexity arama indeksi	`PerplexityBot`
Google-Extended	Google	Gemini model eğitimi	`Google-Extended`
Googlebot	Google	Google arama indeksi	`Googlebot`
Cohere-AI	Cohere	Enterprise AI modelleri	`cohere-ai`
Applebot-Extended	Apple	Apple Intelligence	`Applebot-Extended`
FacebookBot	Meta	Meta AI modelleri	`FacebookBot`

İki Farklı Bot Türü

AI şirketlerinin genellikle iki farklı bot türü çalıştırdığını anlamak kritik:

Eğitim Botları (asenkron):

Model eğitimi için içerik toplıyor
Crawl yavaş ve düşük öncelikli
Engellemek içeriğinizin modele dahil olmamasını sağlar

Arama Botları (anlık):

Kullanıcı sorusuna anlık yanıt için tarıyor
Çok hızlı ve hedefli
Engellediğinizde, AI arama sonuçlarında siteniz görünmez

Bu iki bot türü farklı user-agent kullanıyor. Örneğin OpenAI için:

GPTBot → Eğitim botu
ChatGPT-User → Arama botu

robots.txt: İzin Vermeli mi, Engellemeli mi?

En sık sorulan soru bu. Cevap bağlama göre değişiyor.

Senaryo 1: İçeriğiniz Kamuya Açık, Alıntılanmak İstiyorsunuz

Çoğu web sitesi için önerilen yapılandırma:

User-agent: *
Allow: /
Disallow: /admin/
Disallow: /api/

# AI Arama Botları — alıntılanmak için açık bırakın
User-agent: GPTBot
Allow: /

User-agent: ChatGPT-User
Allow: /

User-agent: ClaudeBot
Allow: /

User-agent: Claude-SearchBot
Allow: /

User-agent: PerplexityBot
Allow: /

User-agent: Google-Extended
Allow: /

User-agent: Applebot-Extended
Allow: /

Sitemap: https://siteniz.com/sitemap.xml

Senaryo 2: Premium/Ücretli İçeriğiniz Var

Üyelik duvarı veya ücretli içerik platformları için:

# Eğitim botlarını engelle (içerik değerini koru)
User-agent: GPTBot
Disallow: /premium/
Disallow: /members/

User-agent: ClaudeBot
Disallow: /premium/
Disallow: /members/

# Arama botlarına açık bırak (keşfedilebilirlik için)
User-agent: ChatGPT-User
Allow: /

User-agent: PerplexityBot
Allow: /

Senaryo 3: Tamamen Engelleme

Eğer içerik gizliliği veya telif hakkı hassasiyeti varsa:

User-agent: GPTBot
Disallow: /

User-agent: ClaudeBot
Disallow: /

User-agent: Google-Extended
Disallow: /

⚠️ Dikkat: Eğitim botu ile arama botunu birlikte engellerseniz, ChatGPT arama sonuçlarında siteniz hiç görünmez. Genellikle eğitim botunu engellemek, arama botunu açık bırakmak optimum stratejidir.

robots.txt Uyumluluk Durumu

Tüm AI şirketleri robots.txt'e uymuyor mu? Araştırmalara göre:

Bot	robots.txt Uyumu
GPTBot (OpenAI)	✅ Uyumlu
ChatGPT-User	✅ Uyumlu
ClaudeBot	✅ Uyumlu
PerplexityBot	✅ Uyumlu
Google-Extended	✅ Uyumlu
Bilinmeyen/scraper botlar	❌ Uyumsuz

Ana oyuncular robots.txt'e saygı gösteriyor. Ancak kötü niyetli veya küçük ölçekli botlar görmezden gelebilir — bunlar için rate limiting ve firewall kuralları gerekiyor.

llms.txt Standardı: Uygulama Rehberi

llms.txt Nedir?

llms.txt, web sitenizin içerik yapısını ve amaçlanan kullanım şeklini AI sistemlerine aktaran yeni bir dosya standardıdır. 2024 sonunda önerilen bu standart, robots.txt'den farklı çalışır:

Özellik	robots.txt	llms.txt
Amaç	Erişim kontrolü	İçerik rehberliği
Format	Key-value	Markdown
Kapsam	Tüm botlar	Özellikle LLM'ler
Zorunluluk	Fiili standart	Yeni ve isteğe bağlı
Uyum oranı	Yüksek	Düşük (hâlâ gelişiyor)

llms.txt Format Spesifikasyonu

Dosya /llms.txt adresinde yayınlanmalı ve şu yapıya sahip olmalı:

# [Site Adı]

> [Tek cümlelik site açıklaması]

[Opsiyonel: Uzun açıklama paragrafı]

## [Bölüm Adı]

- [Kaynak Başlığı][URL]
- [Kaynak Başlığı][URL]

## [Başka Bölüm]

- [Kaynak Başlığı][URL]

ilkkod için Örnek llms.txt

# ilkkod — Web Tasarım & Yazılım Geliştirme

> Ankara merkezli, Next.js ve React teknolojileriyle kurumsal web 
> siteleri, e-ticaret platformları ve dijital çözümler üreten 
> yazılım ajansı. Kurucu: İlker Kılıç.

İlkkod, 2022'den bu yana Ankara bölgesindeki KOBİ ve girişimlere
hizmet vermektedir. Teknik uzmanlık: Next.js App Router, TypeScript,
Tailwind CSS, PostgreSQL, Drizzle ORM.

## Hizmetler

- [Kurumsal Web Tasarım](/ankara/kurumsal-web-tasarim):
  Next.js ile özel kurumsal web sitesi geliştirme
- [E-Ticaret Çözümleri](/ankara/e-ticaret-sitesi):
  İkas, WooCommerce ve özel e-ticaret platformu
- [SEO Hizmeti](/ankara/seo-optimizasyonu):
  Teknik SEO, yerel SEO ve içerik stratejisi

## Rehberler ve Kaynaklar

- [Web Tasarım Rehberi 2026](/blog/web-tasarim-rehberi)
- [SEO Rehberi 2026](/blog/seo-rehberi)
- [Ankara Yerel SEO Rehberi](/blog/ankara-yerel-seo-rehberi)
- [GEO ve AI SEO Rehberi](/blog/chatgpt-yapay-zeka-seo-turkiye-2026)

## Hakkında

İlker Kılıç — Full-Stack Web Geliştirici
- LinkedIn: https://linkedin.com/in/ilkerkılıç
- GitHub: https://github.com/ilkerkılıç

Next.js'te llms.txt Uygulaması

// app/llms.txt/route.ts
export async function GET() {
  const llmsTxt = [
    "# ilkkod — Web Tasarım & Yazılım Geliştirme",
    "",
    "> Ankara merkezli Next.js ajansı.",
    "",
    "## Hizmetler",
    "",
    "- [Kurumsal Web Tasarım](/ankara/kurumsal-web-tasarim)",
    "- [E-Ticaret](/ankara/e-ticaret-sitesi)",
    "- [SEO Hizmeti](/ankara/seo-optimizasyonu)",
    "",
    "## Rehberler",
    "",
    "- [Web Tasarım Rehberi](/blog/web-tasarim-rehberi)",
    "- [SEO Rehberi](/blog/seo-rehberi)",
  ].join("\n")

  return new Response(llmsTxt, {
    headers: {
      "Content-Type": "text/plain; charset=utf-8",
      "Cache-Control": "public, max-age=86400",
    },
  })
}

llms-full.txt: Genişletilmiş Versiyon

Bazı siteler ayrıca /llms-full.txt dosyası yayınlıyor. Bu dosya tüm blog yazılarının ve sayfaların tam içeriğini veya özetlerini içeriyor. Büyük siteler için pratik değil, ancak küçük-orta ölçekli ajans/danışman siteleri için etkili olabilir.

Structured Data ile AI Alıntı Optimizasyonu

Structured data (yapısal veri), arama motoru ve AI sistemlerinin içeriğinizi daha iyi anlamasını sağlar. JSON-LD formatı tercih ediliyor.

Öncelikli Schema Türleri

1. Article Schema — Blog yazıları için zorunlu

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Article",
  "headline": "Başlık",
  "description": "Meta açıklama",
  "datePublished": "2026-04-08",
  "dateModified": "2026-04-08",
  "author": {
    "@type": "Person",
    "name": "İlker Kılıç",
    "url": "https://ilkkod.com/hakkimizda",
    "sameAs": ["https://linkedin.com/in/ilkerkılıç"]
  },
  "publisher": {
    "@type": "Organization",
    "name": "ilkkod",
    "url": "https://ilkkod.com",
    "logo": {
      "@type": "ImageObject",
      "url": "https://ilkkod.com/logo.png"
    }
  },
  "inLanguage": "tr-TR",
  "isAccessibleForFree": true
}

2. FAQPage Schema — SSS bölümleri için

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "FAQPage",
  "mainEntity": [
    {
      "@type": "Question",
      "name": "llms.txt nedir?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "llms.txt, web sitenizin içerik yapısını AI sistemlerine aktaran yeni bir standarttır."
      }
    }
  ]
}

3. HowTo Schema — Rehber içerikler için

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "HowTo",
  "name": "robots.txt'e AI Bot İzni Nasıl Eklenir",
  "step": [
    {
      "@type": "HowToStep",
      "name": "robots.txt dosyasını açın",
      "text": "Site kök dizinindeki robots.txt dosyasını düzenleyin."
    },
    {
      "@type": "HowToStep",
      "name": "Bot izinlerini ekleyin",
      "text": "User-agent: GPTBot / Allow: / satırlarını ekleyin."
    }
  ]
}

Next.js'te JSON-LD Ekleme

// app/blog/[slug]/page.tsx
export default function BlogPost({ post }) {
  const articleSchema = {
    "@context": "https://schema.org",
    "@type": "Article",
    "headline": post.title,
    "datePublished": post.publishedAt,
    "author": {
      "@type": "Person",
      "name": "İlker Kılıç"
    }
  }

  return (
    <>
      <script
        type="application/ld+json"
        dangerouslySetInnerHTML={{
          __html: JSON.stringify(articleSchema)
        }}
      />
      {/* ... sayfa içeriği */}
    </>
  )
}

Schema Doğrulama

Structured data'nızı şu araçlarla test edin:

Google Rich Results Test: search.google.com/test/rich-results
Schema.org Validator: validator.schema.org
Structured Data Testing Tool (arşivlenmiş ama hâlâ çalışıyor)

Türkçe İçerik ve AI Sistemleri

Türkçe Dil Desteği Durumu (2026 Q1)

AI Sistemi	Türkçe Web Araması	Türkçe Üretim	Türkçe Alıntı
ChatGPT Search	✅ Aktif	✅ İyi	✅ Aktif
Perplexity AI	✅ Aktif	✅ İyi	✅ Aktif
Google Gemini	✅ Aktif	✅ Çok iyi	⚠️ Kısmi
Claude (Anthropic)	✅ Aktif	✅ İyi	✅ Aktif
Microsoft Copilot	✅ Aktif	✅ İyi	✅ Aktif
Perplexity Pages	✅ Aktif	✅ İyi	✅ Aktif

Türkçe İçerik için Özel Öneriler

Dil etiketi doğrulaması:

<html lang="tr">
  <head>
    <meta charset="UTF-8">
    <!-- Open Graph dil etiketi -->
    <meta property="og:locale" content="tr_TR">
  </head>
</html>

hreflang (çok dilli site varsa):

<link rel="alternate" hreflang="tr" href="https://ilkkod.com/tr/blog/ornek" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://ilkkod.com/en/blog/example" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://ilkkod.com/blog/ornek" />

Türkçe karakter ve encoding:

Tüm sayfalarda charset="UTF-8" zorunlu
URL'lerde Türkçe karakter kullanmayın (ı → i, ş → s, ğ → g)
Başlıklarda ve içerikte doğal Türkçe kullanın — AI sistemleri Türkçe dil modellerine sahip

Teknik Kontrol Listesi

1. Bot Erişimi

robots.txt dosyası güncel ve AI botlarına yönelik kurallar eklenmiş
GPTBot için izin/yasak açıkça belirtilmiş
ChatGPT-User (arama botu) ayrıca yapılandırılmış
ClaudeBot ve Claude-SearchBot ayrı kurallar içeriyor
PerplexityBot için kural mevcut
Google-Extended için tercih belirtilmiş
Applebot-Extended düşünülmüş

2. llms.txt

/llms.txt dosyası mevcut ve erişilebilir
Site açıklaması tek cümlelik, net
En önemli sayfalar/içerikler linklendi
Yazar/şirket bilgisi dahil edildi
Cache-Control başlığı ayarlandı

3. Structured Data

Tüm blog yazılarında Article schema
SSS bölümleri FAQPage schema ile işaretli
Ana sayfada Organization schema
Yazar sayfasında Person schema
Breadcrumb schema tüm sayfalarda
Schema hataları Google Rich Results Test ile doğrulandı

4. İçerik Yapısı

H1, H2, H3 başlık hiyerarşisi doğru
Her H2 altında standalone (bağımsız) paragraflar
Tablolar, listeler ve kod blokları iyi yapılandırılmış
Meta title ve description her sayfada benzersiz
datePublished ve dateModified etiketleri güncel

5. Teknik Performans

Core Web Vitals "İyi" seviyede (LCP < 2.5s, INP < 200ms, CLS < 0.1)
HTTPS aktif, sertifika geçerli
XML sitemap mevcut ve robots.txt'te referans verilmiş
404 hataları düzenli izleniyor
Canonical URL'ler doğru ayarlanmış

6. E-E-A-T Sinyalleri

Yazar biyografisi her makalede görünür
Yazar sayfası sosyal profil linkleriyle güçlü
Hakkımızda sayfası gerçek bilgiler içeriyor
İletişim bilgileri erişilebilir
Gizlilik politikası güncel

ilkkod'da Uyguladıklarımız

Bu rehberdeki önerilerin büyük çoğunluğunu ilkkod.com'da bizzat uyguladık. İşte gerçek örnekler:

robots.txt Yapılandırmamız

Tüm büyük AI botlarına açık izin veriyoruz. İçeriklerimiz kamuya açık rehber yazılar olduğundan, modellere dahil olması ve alıntılanması bizim için pozitif.

llms.txt

/llms.txt ve /llm.txt adreslerinde hem standart hem alternatif formatlarda yayınlıyoruz. Her yeni blog yazısı eklediğimizde otomatik güncelleniyor.

Structured Data

Tüm blog yazılarımızda Article schema, SSS bölümlerimizde FAQPage schema aktif. Person ve Organization schema ana sayfada mevcut.

Sonuçlar

Bu optimizasyonları tamamlamamızın ardından:

ChatGPT'nin Türkçe web aramasında ilkkod içerikleri kaynak olarak alıntılanmaya başladı
Perplexity'de "ankara web tasarım" ve "nextjs ödeme entegrasyonu" gibi sorgularda sayfalarımız kaynak gösterildi
Google Search Console'da "AI Overview" kaynaklı tıklamalar görünür hale geldi

Sonuç

Web sitenizi AI sistemlerine hazırlamak karmaşık değil — ama ihmal edilen bir alan. 2026'da bu optimizasyonları yapmamış siteler giderek artan bir görünürlük kaybıyla karşılaşacak.

Öncelik sıralaması:

robots.txt — AI arama botlarına izin verin (30 dakika)
Structured data — En azından Article ve FAQPage schema (2-4 saat)
llms.txt — Temel yapıyı oluşturun (1 saat)
İçerik yapısı — Bağımsız paragraflar, net başlıklar (sürekli)

Tüm bunlar tek başına yeterli değil. GEO başarısı uzun vadeli, tutarlı içerik kalitesine bağlı. Ama teknik zemin olmadan en iyi içerik bile AI radarında kaybolup gidebilir.

Web sitenizin teknik SEO ve AI optimizasyonunu birlikte ele almak ister misiniz? Ücretsiz teknik analiz için iletişime geçin.

Sıkça Sorulan Sorular

GPTBot'u engellemeli miyim?

Eğer içeriğiniz kamuya açık ve alıntılanmak istiyorsanız, GPTBot'u engellememek gerekiyor. Ancak GPTBot (eğitim botu) ile ChatGPT-User (arama botu) farklı. İçeriğinizin ChatGPT modeline dahil olmasını istemiyorsanız GPTBot'u engelleyebilirsiniz, ancak ChatGPT-User'a açık bırakmalısınız — aksi halde ChatGPT arama sonuçlarında görünmezsiniz.

llms.txt'i uygulamamın bir faydası var mı?

2026 başı itibarıyla büyük AI şirketlerinin çoğu llms.txt'i aktif olarak uymuyor. Ancak standart olgunlaşıyor ve adoption hızla artıyor. Hazırlamak düşük maliyetli, potansiyel getirisi yüksek. Perplexity ve bazı küçük LLM sağlayıcıları bu dosyayı şimdiden kullanıyor.

Structured data eklemeden AI alıntısı mümkün mü?

Evet, mümkün. AI sistemleri ham HTML'i de işleyebiliyor. Ancak structured data, içeriğin ne olduğunu (makale, SSS, rehber, kişi) açık bir şekilde bildiriyor. Bu, belirsizliği ortadan kaldırıyor ve alıntı olasılığını artırıyor. Structured data olmayan siteler alıntılanabilir, ama dezavantajlı konumda.

AI botları site hızımı etkiler mi?

Evet, etkileyebilir. Özellikle büyük AI şirketlerinin crawler'ları yoğun istek yapabiliyor. Rate limiting ve Cloudflare gibi CDN çözümleri, gerçek kullanıcıları etkilemeden bot trafiğini yönetmenize yardımcı olur. Google Search Console dışında server loglarınızı da izlemeniz öneriliyor.

Robots.txt'i güncelleyince hemen etkisi görülür mü?

Robots.txt değişiklikleri botların bir sonraki ziyaretinde geçerli oluyor. Büyük AI botları genellikle birkaç günde bir robots.txt'i yeniden kontrol ediyor. Ancak alıntı etkisi çok daha uzun sürede (haftalar-aylar) oluşuyor — çünkü bot önce içeriği topluyor, sonra model veya indeks güncelleniyor.